Quyền quyết định những công việc trọng đại

(Hệ thống quản lý và tổ chức Nhà nước)

09-12-2024 | The Academy of Contemporary China and World Studies

Quyền quyết định những công việc trọng đại

Thảo luận, quyết định những công việc trọng đại là một chức trách, quyền hạn quan trọng mà Hiến pháp và pháp luật giao cho Nhân đại và Uỷ ban Thường vụ Nhân đại, là đường lối quan trọng để tăng cường và củng cố vị thế cầm quyền của Đảng, đảm bảo chắc chắn các chủ trương của Đảng được nâng tầm lên ý chí quốc gia theo trình tự luật định, là hình thức quan trọng để nhân dân quản lý công việc nhà nước, quản lý sự nghiệp kinh tế và văn hoá, quản lý công việc xã hội theo pháp luật. 

Việc Nhân đại toàn quốc và Uỷ ban Thường vụ Nhân đại thi hành quyền lực này thông thường được thực hiện bằng phương thức đưa ra quyết định và nghị quyết. Theo quy định của Hiến pháp, quyền quyết định những công việc trọng đại của Nhân đại toàn quốc bao gồm: thẩm định và phê duyệt báo cáo quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội và tình hình thực hiện; thẩm định và phê duyệt báo cáo dự toán ngân sách nhà nước và tình hình thực hiện; phê duyệt việc thành lập tỉnh, khu tự trị và thành phố trực thuộc Trung ương; quyết định việc thành lập khu hành chính đặc biệt và xây dựng những chế độ liên quan; quyết định vấn đề chiến tranh và hoà bình, v.v.. Quyền quyết định những công việc trọng đại của Uỷ ban Thường vụ Nhân đại toàn quốc chủ yếu bao gồm: trong thời gian sau khi bế mạc Nhân đại toàn quốc, thẩm định và phê duyệt phương án điều chỉnh một số nội dung cần thiết trong quá trình thực hiện quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước; quyết định việc phê duyệt và bãi bỏ những điều ước và hiệp định quan trọng được ký kết với nước ngoài; quy định chế độ cấp bậc hàm trong quân đội và ngoại giao cũng như các chế độ cấp bậc hàm chuyên môn khác; quy định và quyết định trao tặng huân chương và danh hiệu cấp nhà nước; quyết định đặc xá; trong thời gian sau khi bế mạc Nhân đại toàn quốc, quyết định tuyên bố tình trạng chiến tranh nếu gặp phải tình huồng đất nước bị xâm phạm vũ trang hoặc cần phải thực hiện điều ước cùng chống xâm lược giữa cộng đồng quốc tế; quyết định tổng động viên hoặc động viên cục bộ trong cả nước; quyết định cả nước hoặc cá biệt tỉnh, khu tự trị, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện trạng thái khẩn cấp, v.v.. 

重大事项决定权

讨论决定重大事项是宪法和法律赋予人大及其常委会的一项重要职权,是加强和巩固党的执政地位,确保党的主张通过法定程序成为国家意志的重要途径,是人民依法管理国家事务、管理经济和文化事业、管理社会事务的重要形式。

全国人大及其常委会行使这项权力,通常是以决定决议的方式体现。根据宪法规定,全国人大的重大事项决定权包括:审查和批准国民经济和社会发展计划和计划执行情况的报告;审查和批准国家的预算和预算执行情况的报告;批准省、自治区和直辖市的建置;决定特别行政区的设立及其制度;决定战争和和平的问题,等等。全国人大常委会的重大事项决定权主要包括:在全国人大闭会期间,审查和批准国民经济和社会发展计划、国家预算在执行过程中所必须作的部分调整方案;决定同外国缔结的条约和重要协定的批准和废除;规定军人和外交人员的衔级制度和其他专门衔级制度;规定和决定授予国家的勋章和荣誉称号;决定特赦;在全国人大闭会期间,如果遇到国家遭受武装侵犯或者必须履行国际间共同防止侵略的条约的情况,决定战争状态的宣布;决定全国总动员或者局部动员;决定全国或者个别省、自治区、直辖市进入紧急状态,等等。